Υπάρχουν κάποια πράγματα που καταλαβαίνεις αμέσως όταν έρχεσαι σε επαφή με την Ιαπωνία.
Και ένα από τα πιο χαρακτηριστικά είναι αυτό:
η κοινωνική ζωή λειτουργεί πολύ διαφορετικά από ό,τι στην Ελλάδα.
Στην Ελλάδα:
- οι άνθρωποι βγαίνουν έξω συχνά
- κάθονται ώρες σε καφέ
- μιλούν δυνατά
- η παρέα είναι βασικό κομμάτι της καθημερινότητας
Στην Ιαπωνία, τα πράγματα είναι πιο… ήσυχα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ιάπωνες δεν κοινωνικοποιούνται.
Απλώς η κουλτούρα γύρω από την κοινωνική ζωή έχει διαφορετική λογική.
Η Ελλάδα είναι κουλτούρα “εξωστρέφειας”
Στην ελληνική καθημερινότητα, ο δημόσιος χώρος είναι προέκταση του σπιτιού.
Καφέδες, πλατείες, βόλτες, παρέες, οικογενειακά τραπέζια.
Ακόμα και η έννοια του:
“πάμε για έναν καφέ”
μπορεί να σημαίνει:
- 3 ώρες συζήτησης
- αυθόρμητες συναντήσεις
- κοινωνική επαφή χωρίς ιδιαίτερο λόγο
Η εξωστρέφεια είναι βαθιά δεμένη με την ελληνική κουλτούρα.
Στην Ιαπωνία η ιδιωτικότητα έχει μεγαλύτερο βάρος
Στην Ιαπωνία, πολλοί άνθρωποι περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας:
- στη δουλειά
- στα μέσα μεταφοράς
- σε υποχρεώσεις με αυστηρό πρόγραμμα
Όταν τελειώνει η μέρα, ο προσωπικός χρόνος θεωρείται πολύ σημαντικός.
Γι’ αυτό:
- αρκετοί επιστρέφουν σπίτι κατευθείαν
- οι κοινωνικές συναντήσεις προγραμματίζονται περισσότερο
- η “αυθόρμητη έξοδος” είναι λιγότερο συχνή
Δεν σημαίνει απαραίτητα μοναξιά.
Είναι διαφορετική αντίληψη για τον προσωπικό χώρο και την ξεκούραση.
Ο θόρυβος στην Ελλάδα vs η ησυχία στην Ιαπωνία
Αυτό φαίνεται παντού.
Στην Ελλάδα:
- μιλάμε δυνατά
- γελάμε έντονα
- οι καφετέριες έχουν φασαρία
- οι παρέες “ακούγονται”
Στην Ιαπωνία:
- τα τρένα είναι ήσυχα
- οι δημόσιοι χώροι πιο χαμηλόφωνοι
- οι άνθρωποι αποφεύγουν να τραβούν προσοχή
Για έναν Ιάπωνα, μια ελληνική καφετέρια μπορεί να μοιάζει χαοτική.
Για έναν Έλληνα, ένα ιαπωνικό βαγόνι μπορεί να μοιάζει “παγωμένο”.
Και όμως:
και οι δύο συμπεριφορές θεωρούνται φυσιολογικές μέσα στην αντίστοιχη κοινωνία.
Οι φιλίες δημιουργούνται διαφορετικά
Στην Ελλάδα, οι φιλίες πολλές φορές δημιουργούνται:
- γρήγορα
- αυθόρμητα
- με άμεση οικειότητα
Δεν είναι περίεργο να:
- γνωρίσεις κάποιον σήμερα
- και αύριο να βγείτε για καφέ
Στην Ιαπωνία, οι σχέσεις συχνά χτίζονται πιο αργά.
Υπάρχει μεγαλύτερη:
- τυπικότητα
- διακριτικότητα
- προσοχή στα όρια του άλλου
Αυτό κάνει πολλούς ξένους να πιστεύουν αρχικά ότι οι Ιάπωνες είναι ψυχροί.
Στην πραγματικότητα όμως, απλώς χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να “ανοίξει” μια σχέση.
Η έννοια της ομάδας
Μια πολύ σημαντική διαφορά είναι και η σχέση:
ατόμου και ομάδας.
Στην Ελλάδα, η ατομική έκφραση είναι πολύ έντονη.
Ο καθένας:
- μιλάει ελεύθερα
- εκφράζει γνώμη
- διαφωνεί εύκολα
Στην Ιαπωνία, η κοινωνική αρμονία έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία.
Πολλές φορές:
- αποφεύγονται οι ανοιχτές συγκρούσεις
- οι άνθρωποι προσέχουν πολύ πώς εκφράζονται
- δίνεται σημασία στο να μη “χαλάσει” η ατμόσφαιρα της ομάδας
Αυτό επηρεάζει:
- τη γλώσσα
- τη συμπεριφορά
- ακόμα και τον τρόπο επικοινωνίας
Τελικά ποιο είναι καλύτερο;
Η αλήθεια είναι:
ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Κάθε κοινωνία έχει τα δικά της δυνατά σημεία.
Η Ελλάδα έχει:
- αυθορμητισμό
- ζεστασιά
- κοινωνικότητα
Η Ιαπωνία έχει:
- οργάνωση
- σεβασμό στον δημόσιο χώρο
- διακριτικότητα
Και ίσως αυτό είναι που κάνει τη σύγκριση τόσο ενδιαφέρουσα.
Τι μπορούμε να μάθουμε από αυτή τη διαφορά;
Όταν μαθαίνεις μια γλώσσα, αρχίζεις να καταλαβαίνεις και τον τρόπο σκέψης πίσω από αυτήν.
Η Ιαπωνία και η Ελλάδα μπορεί να βρίσκονται πολύ μακριά γεωγραφικά, όμως ακριβώς αυτές οι διαφορές κάνουν την επαφή με τον άλλον πολιτισμό τόσο συναρπαστική.
Γιατί τελικά, η γλώσσα δεν είναι μόνο λέξεις.
Είναι:
- καθημερινότητα
- τρόπος ζωής
- κοινωνική νοοτροπία
- τρόπος να βλέπεις τον κόσμο
Και αυτό είναι ίσως το πιο όμορφο κομμάτι της εκμάθησης ιαπωνικών.